UODO wnosi perspektywę ochrony danych do wytycznych FRA dotyczących Systemu EES

Urząd Ochrony Danych Osobowych uczestniczył w pracach Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej nad wytycznymi do stosowania Systemu Wjazdu/Wyjazdu (EES – Entry/Exit System), wnosząc do nich perspektywę ochrony danych osobowych i praw podstawowych.

Agencja Praw Podstawowych UE (European Union Agency for Fundamental Rights – FRA) przeprowadziła badania dotyczące poszanowania praw podstawowych w kontekście wdrożenia Systemu EES, jednego z kluczowych elementów dorobku strefy Schengen.

W badaniach uczestniczył Urząd Ochrony Danych Osobowych. Działania te wpisały się w szerszą współpracę instytucji i organów Unii Europejskiej oraz państw członkowskich na rzecz zapewnienia, aby rozwój i funkcjonowanie wielkoskalowych systemów informacyjnych UE odbywały się z poszanowaniem praw podstawowych. Wymiana doświadczeń między krajowymi organami nadzorczymi oraz agencjami Unii, wspólnie zgłaszane wątpliwości oraz uwagi stały się punktem wyjścia do opracowania wytycznych dotyczących ochrony praw podstawowych, która według FRA ma fundamentalne znaczenie dla sprawnego wdrożenia EES.

Wytyczne FRA mają wspierać państwa członkowskie w operacyjnym funkcjonowaniu Systemu. W przewodnikach zidentyfikowano potencjalne zagrożenia dla praw obywateli państw trzecich oraz zaproponowano środki łagodzące.

Wskazano w nich m.in., że obywatele państw trzecich powinni otrzymywać jasne i zrozumiałe informacje o funkcjonowaniu EES, a także o przysługujących im prawach i obowiązkach. Organy krajowe powinny tworzyć punkty informacyjne, zapewniać wsparcie wielojęzyczne oraz prowadzić szeroką kampanię informacyjną wokół Systemu. Zalecane jest również wdrożenie skutecznego zarządzania kolejkami, zapewnienie odpowiednich warunków oczekiwania, dostępu do infrastruktury sanitarnej oraz przygotowanie procedur awaryjnych, tak aby zagwarantować godne traktowanie osób na granicach, zwłaszcza w sytuacjach znacznych opóźnień.

System Wjazdu/Wyjazdu został uruchomiony 12 października 2025 r., przy czym gromadzenie danych jest wdrażane stopniowo na granicach zewnętrznych, a pełne wdrożenie EES ma nastąpić do 10 kwietnia 2026 r. System zastępuje tradycyjne stemplowanie paszportów zautomatyzowanym gromadzeniem i weryfikacją danych dotyczących krótkoterminowych pobytów obywateli państw trzecich. Komisja Europejska szacuje, że w EES będzie rocznie rejestrowanych ok. 300 mln przypadków przekroczenia granicy przez obywateli państw trzecich.

W najnowszym Biuletynie UODO (nr 1/2026) publikujemy pełną treść wytycznych (dla Straży Granicznej oraz dla kadry kierowniczej).Wytyczne w języku oryginalnym można przeczytać na stronie FRA.

Więcej o Systemie EES do przeczytania na stronach UODO.