Logo biura

Infolinia Urzędu 606-950-000

Infolinia Urzędu 606-950-000

Godło białoczarny orzeł

PREZES
URZĘDU OCHRONY
DANYCH OSOBOWYCH

Warszawa, dnia 19 stycznia 2022 r.

DECYZJA

DKE.561.14.2021

Na podstawie art. 104 § l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w związku z art. 7 i art. 60ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781) oraz na podstawie art. 58 ust. 1 lit. a) i lit. e) oraz art. 58 ust. 2 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zmianami ogłoszonymi w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str.2, oraz w Dz. Urz. UE L 74 z 04.03.2021, str. 35), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na T. Sp. z o.o., Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych,

udziela upomnienia T. Sp. z o.o., za naruszenie przepisów art. 58 ust. 1 lit. a) i lit. e) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, ze zmianami ogłoszonymi w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2, oraz w Dz. Urz. UE L 74 z 04.03.2021, str. 35), polegające na niezapewnieniu Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych dostępu do danych osobowych i informacji niezbędnych do realizacji jego zadań.

Uzasadnienie

W dniu […].06.2020 r. do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęło zgłoszenie T. Sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) dotyczące naruszenia ochrony danych osobowych polegającego na przeprowadzeniu ataku pishingowego w wyniku którego osoba nieuprawniona uzyskała dane logowania do konta pocztowego pracownika księgowości.

    Wobec konieczności pozyskania informacji dodatkowych niezbędnych do oceny okoliczności związanych z prawdopodobnym naruszeniem ochrony danych osobowych, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej także: „Prezes UODO”) w ramach wszczętego postępowania administracyjnego o sygnaturze […] zwrócił się do Spółki pismem z […] listopada 2020 r. aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia przedmiotowej korespondencji złożyła następujące wyjaśnienia:
    1. czy Spółka posiada wdrożoną procedurę dotyczącą retencji danych przetwarzanych za pośrednictwem poczty elektronicznej;
    2. czy wdrożona została procedura określająca zasady dostępu pracowników do poszczególnych kont poczty elektronicznej Spółki;
    3. jakie są zabezpieczenia techniczne oraz organizacyjne na wypadek utraty dostępności odnoszących do skrzynek poczty elektronicznej w zakresie archiwizacji oraz wykonywania kopii zapasowych;
    4. czy pracownicy odbyli szkolenia w zakresie bezpiecznego korzystania z poczty elektronicznej uświadamiające ich w tematyce potencjalnych ataków socjotechnicznych oraz informatycznych oraz metod ochrony przed nimi;
    5. czy o zaistniałym naruszeniu zostały powiadomione organy ścigania.
    Wzmiankowane pismo, przesłane za pośrednictwem polskiego operatora pocztowego na ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) adres siedziby Spółki, zostało odebrane […].11.2020 r.. Wobec braku odpowiedzi Prezes UODO ponownie pismem z […] kwietnia 2021 r. zwrócił się do Spółki o złożenie wyjaśnień wyznaczając 7 dniowy termin na ustosunkowanie się do tak sformułowanego żądania. Jednocześnie Spółkę pouczono o tym, że brak udzielenia wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie skutkować może nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 83 ust. 5 lit. e) Rozporządzenia 2016/679. Pismo zostało odebrane […] kwietnia 2021 r. Na żadne z obu wymienionych pism, Spółka nie udzieliła odpowiedzi.

W związku z brakiem informacji niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturze […], Prezes UODO wszczął wobec Spółki z urzędu – na podstawie art. 83 ust. 5 lit. e) Rozporządzenia 2016/679 – postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w związku z naruszeniem art. 58 ust. 1 lit. a) i e) Rozporządzenia 2016/679. Prezes UODO pouczył Spółkę, że nie wywiązuje się z obowiązku zapewnienia informacji niezbędnych do realizacji zadań urzędu, co może skutkować nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej. Zobowiązał Spółkę do przedstawienia sprawozdania finansowego w przeciągu 7 dni od dnia doręczenia pisma. Ponadto poinformował, że dostarczenie wyjaśnień w powyższym terminie może wpłynąć łagodząco na wymiar administracyjnej kary pieniężnej lub też może spowodować od jej odstąpienia. O wszczęciu postępowania Spółkę poinformowano pismem z […] lipca 2021 r. o sygnaturze […], a korespondencję skierowaną za pośrednictwem Poczty Polskiej Spółka odebrała […] lipca 2021 r.

W odpowiedzi na pismo informujące o wszczęciu postępowania administracyjnego, Spółka pismem z […] lipca 2021 r. złożyła wyjaśnienia pozwalające na dalsze prowadzenie postępowania w sprawie o sygnaturze […]. Oświadczyła przy tym, iż bardzo poważanie podchodzi do ochrony danych osobowych, a brak odbioru korespondencji wynikał ze względów organizacyjnych związanych z pandemią w wyniku których doszło do zagubienia przesyłki. Spółka dołączyła też sprawozdanie finansowe za 2020 r.

Po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 57 ust. 1 lit. a) Rozporządzenia 2016/679, Prezes UODO, jako organ nadzorczy w rozumieniu art. 51 Rozporządzenia 2016/679, na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje stosowanie tego rozporządzenia. W ramach swoich kompetencji Prezes UODO uprawniony jest m. in. do prowadzenia postępowań w sprawie stosowania przepisów omawianego aktu prawnego (art. 57 ust. 1 lit. h)), w tym postępowań związanych z oceną naruszeń ochrony danych osobowych, zgłaszanych Prezesowi UODO przez administratorów stosownie do treści art. 33 Rozporządzenia 2016/679. Dla umożliwienia realizacji tak określonych zadań, Prezesowi UODO przysługuje szereg określonych w art. 58 ust. 1 Rozporządzenia 2016/679 uprawnień w zakresie prowadzonych postępowań, w tym uprawnienie do nakazania administratorowi i podmiotowi przetwarzającemu dostarczenia wszelkich informacji potrzebnych do realizacji jego zadań (art. 58 ust. 1 lit. a)) oraz uprawnienie do uzyskania od administratora i podmiotu przetwarzającego dostępu do wszelkich danych osobowych i informacji niezbędnych do realizacji jego zadań (art. 58 ust. 1 lit. e)). Naruszenie przepisów Rozporządzenia 2016/679, polegające na niezapewnieniu przez administratora lub podmiot przetwarzający dostępu do danych i informacji, o których mowa powyżej, skutkujące naruszeniem uprawnień organu określonych w art. 58 ust. 1, podlega – zgodnie z art. 83 ust. 5 lit. e) in fine Rozporządzenia 2016/679 – administracyjnej karze pieniężnej w wysokości do 20 000 000 EUR, a w przypadku przedsiębiorstwa – w wysokości do 4 % jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, przy czym zastosowanie ma kwota wyższa.

Ponadto Prezesowi UODO przysługuje szereg określonych w art. 58 ust. 2 uprawnień naprawczych, w tym udzielanie upomnień administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu w przypadku naruszenia przepisów Rozporządzenia 2016/679 przez operacje przetwarzania. Prezes UODO, działając na podstawie art. 58 ust. 2 lit. b) Rozporządzenia 2016/679, może uznać za uzasadnione udzielenie administratorowi upomnienia w zakresie stwierdzonego naruszenia przepisów art. 58 ust. 1 lit. a) i e) Rozporządzenia 2016/679. Zgodnie z motywem 148 Rozporządzenia 2016/679, aby egzekwowanie przepisów rozporządzenia było skuteczniejsze należy za jego naruszenie nakładać sankcje, w tym administracyjne kary pieniężne – oprócz lub zamiast odpowiednich środków nakładanych na mocy niniejszego rozporządzenia przez organ nadzorczy. Jeżeli naruszenie jest niewielkie, karę pieniężną można zastąpić upomnieniem. Powinno się jednak zwrócić należytą uwagę na charakter, wagę oraz czas trwania naruszenia, na to czy naruszenie nie było umyślne, na działania podjęte przez administratora dla zminimalizowania szkody, na stopień odpowiedzialności lub wszelkie mające znaczenie wcześniejsze naruszenia, na sposób w jaki organ nadzorczy dowiedział się o naruszeniu, na przestrzeganie środków nałożonych na administratora lub podmiot przetwarzający, na stosowanie kodeksów postępowania oraz wszelkie inne czynniki obciążające lub łagodzące.

Odnosząc przytoczone powyżej przepisy Rozporządzenia 2016/679 do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, że Spółka jako strona postępowania o sygnaturze […], poprzez brak udzielenia merytorycznej odpowiedzi na wezwania organu nadzorczego do złożenia wyjaśnień, naruszyła obowiązek zapewnienia Prezesowi UODO dostępu do informacji i danych osobowych niezbędnych do realizacji jego zadań, wynikający z art. 58 ust. 1. lit. a) i lit. e) Rozporządzenia 2016/679. W tym przypadku informacją istotną dla dalszego kierunku postępowania było ustalenie czy Spółka posiada wdrożoną procedurę dotyczącą retencji danych przetwarzanych za pośrednictwem poczty elektronicznej, czy wdrożona została procedura określająca zasady dostępu pracowników do poszczególnych kont poczty elektronicznej Spółki, jakie są zabezpieczenia techniczne oraz organizacyjne na wypadek utraty dostępności odnoszących do skrzynek poczty elektronicznej w zakresie archiwizacji oraz wykonywania kopii zapasowych, czy pracownicy odbyli szkolenia w zakresie bezpiecznego korzystania z poczty elektronicznej uświadamiające ich w tematyce potencjalnych ataków socjotechnicznych oraz informatycznych oraz metod ochrony przed nimi, czy o zaistniałym naruszeniu zostały powiadomione organy ścigania.

Uniemożliwianie uzyskania dostępu do informacji, których Prezes UODO żądał od Spółki stało na przeszkodzie wnikliwemu rozpatrzeniu sprawy i skutkowało przedłużaniem postępowania, co stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami rządzącymi postępowaniem administracyjnym – określonymi w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 745 ze zm.) zasadami wnikliwości i szybkości postępowania.

Prezes UODO, celem ustalenia stanu faktycznego sprawy o sygnaturze […] dwukrotnie zwrócił się do Spółki z żądaniem nadesłania wyjaśnień. Na żadne z wystosowanych pism datowanych na […] listopada 2020 r. oraz […] kwietnia 2021 r., nie otrzymał odpowiedzi. Powyższe spowodowało konieczność wszczęcia niniejszego postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w rezultacie czego, Spółka podjęła współpracę z Prezesem UODO poprzez przesłanie szczegółowych wyjaśnień w postępowaniu o sygnaturze […], co pozwoliło Prezesowi UODO na dalsze prowadzenie czynności w ww. sprawie.

Uwzględniając powyższe ustalenia, nie budzi wątpliwości fakt, że Spółka swoim zachowaniem dopuściła się naruszenia przepisów Rozporządzenia 2016/679. Przedstawione przez Spółkę uzasadnienie braku odpowiedzi na wezwania Prezesa UODO nie zdejmuje z niej odpowiedzialności za stwierdzone zaniechanie. Równolegle jednak, wskazane przez Spółkę przyczyny początkowego braku współpracy z organem nadzorczym należało uwzględnić jako wiarygodne oraz mające istotny wpływ na ocenę zachowania Spółki w kontekście wyboru zastosowanej wobec niej w niniejszym postępowaniu sankcji. W ocenie Prezesa UODO, brak reakcji Spółki na kierowane do niej wezwania do złożenia wyjaśnień wynikał z zaniedbania Spółki sprowadzającego się do zagubienia przesyłki.

W przedmiotowym stanie faktycznym, oprócz braku odpowiedzi na wezwania do złożenia wyjaśnień – który to brak został uzupełniony przez Spółkę w rezultacie wszczęcia niniejszego postępowania – nie stwierdzono innych przesłanek wskazujących na brak woli współpracy Spółki z Prezesem UODO. Okoliczności sprawy, a w szczególności późniejsza postawa Spółki pozwalają wnioskować, że jej początkowa opieszałość nie wynikała ze złej woli, ani nie miała na celu świadomego utrudnienia postępowania. Przeciwnie – następcza, aktywna postawa Spółki wskazuje na gotowość do dalszego współdziałania z Prezesem UODO. W ocenie organu nadzorczego, samo już wszczęcie postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz realna perspektywa wymierzenia kary finansowej stały się dla Spółki wyraźnym sygnałem tego, iż dalsze uchylanie się od obowiązków nałożonych przepisami Rozporządzenia 2016/679, nieuchronnie prowadziło będzie do zastosowania wobec niego najsurowszych, przewidzianych tymi przepisami sankcji.

Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 58 ust. 2 lit. b) Rozporządzenia 2016/679, zgodnie z którym każdemu organowi nadzorczemu przysługuje w zakresie prowadzonych postępowań uprawnienie do udzielania upomnienia administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu, w przypadku naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia przez operacje przetwarzania, Prezes UODO uznał za uzasadnione udzielenie Spółce upomnienia w zakresie stwierdzonego naruszenia przepisów art. 58 ust. 1 lit. a) i lit. e) Rozporządzenia 2016/679 przyjmując, że w świetle kryteriów określonych w art. 83 ust. 2 Rozporządzenia 2016/679 będzie ono skuteczne i wystarczające. Należy jednakże zauważyć, że w przypadku zaistnienia podobnego zdarzenia w przyszłości, każde upomnienie wydane przez Prezesa UODO wobec Spółki będzie brane pod uwagę przy ocenie przesłanek ewentualnego wymierzenia kary administracyjnej, zgodnie z zasadami określonymi w art. 83 ust. 2 Rozporządzenia 2016/679.

W tym stanie faktycznym i prawnym Prezes UODO rozstrzygnął jak w sentencji.

Decyzja jest ostateczna. Od decyzji stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa UODO (adres: ul. Stawki 2, 00 - 193 Warszawa). Wpis od skargi wynosi 200 zł. W postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym strona ma prawo ubiegać się o prawo pomocy, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy może być przyznane na wniosek Strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek jest wolny od opłat sądowych.

2022-01-26 Metadane artykułu
Podmiot udostępniający: Departament Kar i Egzekucji
Wytworzył informację: Jan Nowak 2022-01-19
Wprowadził‚ informację: Anna Pachla 2022-01-26 09:18:01
Ostatnio modyfikował: Edyta Madziar 2022-05-18 13:09:07