Cyfrowa administracja wymaga odpowiedzialności za dane – relacja z seminarium UODO i ZUS

Jak korzystać z nowych technologii w administracji publicznej, a jednocześnie chronić dane obywateli? Temu poświęcone było seminarium „Cyfrowa administracja. Dane osobowe – odpowiedzialność administratora za ich zbieranie, przechowywanie i udostępnianie”, zorganizowane 24 września 2026 r. w Legnicy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Urząd Ochrony Danych Osobowych.

Spotkanie poprowadził Karol Witowski, dyrektor Departamentu Komunikacji Społecznej UODO. „Nowe technologie dają olbrzymie możliwości, trzeba jednak z nich korzystać w sposób bezpieczny i odpowiedzialny, respektując prawa człowieka. W administracji publicznej ma to szczególne znaczenie” – powiedział na rozpoczęcie seminarium.

Wydarzenie otworzyli Sławomir Wasilewski, członek zarządu ZUS nadzorujący Pion Operacji i Eksploatacji Systemów, oraz Konrad Komornicki, zastępca Prezesa UODO. Ten ostatni w swym wystąpieniu zwrócił uwagę na skalę przetwarzania danych przez instytucje publiczne. Jak wskazał, ZUS przetwarza dane ok. 25 mln obywateli, co czyni go jednym z największych administratorów danych w Polsce.

„Cyfrowa administracja to już nie jest melodia przeszłości. Jest to proces, który rozpoczął się jakiś czas temu” – mówił Konrad Komornicki. Podkreślił, że wygoda korzystania z usług publicznych i szybkość załatwiania spraw muszą iść w parze z odpowiedzialnością za zbieranie, przechowywanie i udostępnianie danych. Przestrzegł też przed wdrażaniem nowych technologii, zwłaszcza sztucznej inteligencji, bez analizy potrzeb organizacji, wymagań wobec systemu i zasad jego utrzymania. „Nie bawmy się w nowe technologie. To nie jest zabawka” – zaznaczył Konrad Komornicki, zastępca Prezesa UODO.

Seminarium rozpoczął wykład dr. inż. Piotra Nadybskiego, prorektora ds. Rozwoju Collegium Witelona Uczelnia Państwowa, pt. „Gdzie mieszkają dane w epoce AI? Suwerenność cyfrowa jako nowa perspektywa ochrony danych”. W programie znalazły się również dwa panele dyskusyjne: „Cyfrowa administracja – element życia codziennego” oraz „Dane osobowe – jak prawidłowo je wykorzystać do realizacji zadań”.

W pierwszym z nich Mariola Więckowska, członkini Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO, mówiła m.in. o odpowiedzialności administratora, która nie kończy się w chwili przekazania danych innemu podmiotowi. „Czasami twierdzimy, że jak przekazujemy dane, gdzieś one są u innego podmiotu, to nie są to już nasze dane i to nie jest nasz problem. Tak nie jest” – podkreśliła. Zwróciła uwagę na koniczność weryfikowania podmiotów, którym powierza się przetwarzanie danych, w tym stosowanych przez nie zabezpieczeń.

Uczestnicząca w tej rozmowie Monika Kurzajewska główny specjalista w Wydziale Współpracy z Inspektorami Ochrony Danych w Departamencie Prawa i Nowych Technologii UODO, podkreśliła, że przy wymianie informacji w związku z incydentem trzeba ustalić, z jakimi danymi mamy do czynienia. „Jeżeli są to dane osobowe, trzeba zastosować przepisy RODO” – wskazała.

W dalszej dyskusji padło pytanie, czy sposób informowania o wyciekach nie stał się zbyt biurokratyczny. Sam SMS o naruszeniu może wywołać niepokój, nie wyjaśniając odbiorcy, co powinien zrobić. Tu wskazano potrzebę lepszej współpracy instytucji przy takich zdarzeniach.

Monika Kurzajewska zwróciła uwagę, że po wycieku danych medycznych samo zastrzeżenie numeru PESEL nie wystarczy. Ujawnione informacje o stanie zdrowia mogą zostać wykorzystane w próbach oszustw, dlatego należy zachować szczególną ostrożność wobec otrzymywanych wiadomości i telefonów.

Seminarium odbyło się w czasie, gdy kolejne incydenty dotyczące danych pacjentów pokazują, jak ważna jest odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo. To wyzwanie dotyczy zarówno administracji publicznej, jak i innych podmiotów przetwarzających dane, w tym sektora ochrony zdrowia.

Jak podkreślił Karol Witowski „UODO nie chce być hamulcem cyfryzacji. Zależy nam, aby rozwijać ją świadomie i odpowiedzialnie”.

Dyrektor Departamentu Komunikacji Społecznej UODO zaprosił również na ostatnie w tym roku wspólne wydarzenie UODO i ZUS, które odbędzie się w listopadzie w Wałbrzychu i podsumuje tegoroczny cykl spotkań.