Europejskie Ramy Cyfrowej Tożsamości (eIDAS2) w praktyce – relacja z konferencji

28 maja w siedzibie Urzędu Ochrony Danych Osobowych odbyła się zorganizowana przez UODO we współpracy ze Społecznym Zespołem Ekspertów przy Prezesie UODO konferencja „Europejskie Ramy Cyfrowej Tożsamości (eIDAS2) w praktyce. Cyfrowa tożsamość i weryfikacja wieku w służbie ochrony dzieci i młodzieży”. Wydarzenie odbyło się pod patronatem Rzecznika Praw Dziecka. Dyskusje, które wywiązały się podczas wydarzenia, pokazały, że problemy bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w internecie wymagają działań na różnych szczeblach.

W czasie otwarcia konferencji prezes UODO Mirosław Wróblewski podkreślił, że internet należy dziś postrzegać jako narzędzie, które z jednej strony pomaga młodym budować relacje, zdobywać wiedzę i poznawać świat, a z drugiej strony stanowi przestrzeń pełną zagrożeń i pułapek, do których należą cyberprzemoc, deepfake’i czy manipulacje handlowe.

W opinii prezesa Wróblewskiego na poprawę bezpieczeństwa dzieci oraz młodzieży mogłaby wpłynąć weryfikacja ich wieku, wymagana w trakcie dostępu do platform cyfrowych, ale – jak zaznaczył – nie może się to odbywać kosztem prywatności użytkowników internetu.

„W tym kontekście eIDAS2 wydaje się kluczowe – aby potwierdzać wiek użytkownika bez ujawniania jego tożsamości” – wskazał prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Jak dodał, Europejska Rada Ochrony Danych w oświadczeniu z 2025 r. wyjaśniła, że systemy cyfrowe powinny godzić swoją funkcjonalność z ochroną danych osobowych. Komisja Europejska także wskazuje na bezpieczne, przemyślane metody weryfikacji wieku w sieci.

Prezes Wróblewski zdefiniował również rolę Urzędu w tej kwestii: „Rolą UODO jest przypominanie, że rozwój człowieka zależy też od bezpieczeństwa w internecie, z poszanowaniem praw dzieci i z poszanowaniem RODO”, i przypomniał, że jako organ nadzorczy pełni swoją rolę w ścisłej współpracy z Ministerstwem Cyfryzacji.

Katarzyna Lubnauer, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, w czasie swojego wystąpienia podkreśliła, że kwestia ochrony dzieci jest fundamentalna i dzięki takim przedmiotom jak edukacja zdrowotna jest ona możliwa do zrealizowania (ten przedmiot będzie obowiązkowy od września 2026 r.). Wiceminister zaznaczyła także, że już wkrótce w szkołach podstawowych nie będzie można korzystać ze smartfonów oraz z tabletów.

Jak wskazała, celem MEN jest również ograniczenie dostępu do mediów społecznościowych do ukończenia, choć ostatnie wiadomości z Australii pokazują, że tamtejsze tożsame rozwiązanie nie okazało się takim sukcesem, na jaki wszyscy liczyli.

Michał Gramatyka, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji, poinformował obecnych na konferencji, że Stały Komitet Rady Ministrów zaakceptował projekt ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych. Wiceminister wyjaśnił również, że eIDAS2 jest pomyślane tak, aby dowolny atrybut potwierdzał wiek użytkownika bez ujawniania jego danych. Jak dodał jednak, dotychczas nie sprawdziły się rozwiązania oparte na metodach weryfikacji biometrycznej.

Joanna Napierała, przewodnicząca Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, zaznaczyła zaś, że ciało, któremu szefuje, działa w sprawie ochrony dzieci prewencyjnie oraz pracuje m.in. nad treścią podstaw programowych przedmiotu edukacja zdrowotna. Przewodnicząca komisji zaznaczyła jednak, że otrzymuje coraz więcej niepokojących sygnałów, świadczących o tym, że strony pornograficzne w sieci są coraz częściej odwiedzane przez małoletnich, co najprawdopodobniej będzie wymagało bardziej zdecydowanych działań wszystkich organów państwa.

Katarzyna Hernandez, Dyrektorka Zespołu Edukacji Cyfrowej i Bezpieczeństwa w Sieci w Biurze Rzecznika Praw Dziecka, wyjaśniła, iż w kontekście weryfikacji wieku realnie warto wspomnieć o planach ograniczenia dostępu do mediów społecznościowych dla dzieci (idąc tropem innych państw, takich jak Australia), ale problem w tym, że przeprowadzenie tej procedury jest niezwykle trudne. Dodała również, że aby Europejski Portfel Cyfrowej Tożsamości działań efektywnie, konieczna jest edukacja społeczna.

W następnej części konferencji wykład wprowadzający przedstawił dr Mirosław Gumularz, Przewodniczący Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO. Zaznaczył, że ochrona dziecka nie może prowadzić do osłabienia ochrony prywatności innych użytkowników, i te dwa aspekty należy rozważyć. Ale też, jak powiedział, interesujące i korzystne dla wszystkich jest to, że sprawa bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w sferze cyfrowej stała się jednym z przedmiotów podstawowych regulacji prawnych UE, a wcześniej w unijnej agendzie była postrzegana raczej jako zagadnienie dodatkowe.

Dr Gumularz wytłumaczył też, że nie należy mylić weryfikacji wieku użytkownika z weryfikacją jego tożsamości; są to dwa różne elementy. Wskazał również na znaczenie art. 8 RODO, dotyczącego zgody na przekazywanie danych, oraz art. 28 Aktu o usługach cyfrowych (DSA), który skupia się na ochronie małoletnich.

Przewodniczący SZE zaprezentował także wyniki brytyjskich badań, według których 46 proc. nieletnich uważa, że omijanie ograniczeń i blokad w sieci nie sprawia im większych kłopotów.

W panelu pierwszym pt. „eIDAS2 i znaczenie dla ochrony danych osobowych” uczestniczyli: Aleksandra Kacała-Szwarczyńska z Ministerstwa Cyfryzacji, Monika Krasińska – Dyrektor Departamentu Prawa i Nowych Technologii UODO, Ewelina Żak z Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz dr Mateusz Kupiec z Instytutu Nauk Prawnych PAN. Dyskusję moderował Piotr Drobek, Dyrektor Departamentu Innowacyjności i Zarządzania Danymi UODO.

Dyskusja koncentrowała się na znaczeniu rozporządzenia eIDAS2 dla ochrony danych osobowych oraz wyzwaniach związanych z jego wdrażaniem. Uczestnicy zwracali uwagę na potrzebę dostosowania krajowych regulacji do nowych europejskich ram cyfrowej tożsamości, budowania zaufania do Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej oraz zapewnienia zgodności nowych rozwiązań z zasadami ochrony danych osobowych. Podkreślano również znaczenie skutecznej weryfikacji wieku użytkowników przy jednoczesnym poszanowaniu ich prywatności.

W panelu drugim pt. „Technologie weryfikacji wieku — wdrożenia, wyzwania i przyszłe standardy” udział wzięli dr Urszula Góral z Meta Platforms, Jagoda Zakrzewska z Google Poland, dr Magdalena Krzymowska-Witkowska z Ministerstwa Cyfryzacji, dr Remigiusz Lewandowski z Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych SA i prof. Mariusz Krzysztofek, prawnik, członek Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO. Panel moderował Tomasz Izydorczyk, członek Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO.

Uczestnicy panelu rozmawiali o technicznych i organizacyjnych aspektach weryfikacji wieku w środowisku cyfrowym. Omawiano możliwości, jakie stwarzają nowe rozwiązania identyfikacyjne, w tym selektywne udostępnianie danych i wykorzystanie Europejskiego Portfela Tożsamości Cyfrowej. Dyskusja dotyczyła również skuteczności różnych metod potwierdzania wieku, potencjalnej roli narzędzi biometrycznych oraz konieczności wypracowania wspólnych standardów i rozwiązań na poziomie europejskim.

W panelu trzecim konferencji pt. „Bezpieczeństwo dzieci w sieci – perspektywa społeczna, edukacyjna i rodzicielska”, który poprowadził Karol Witowski, rzecznik prasowy UODO, uczestniczyli Katarzyna Staciwa z Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, Katarzyna Szymielewicz, prezeska Fundacji Panoptykon oraz Joanna Napierała, przewodnicząca Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15.

Panel poświęcono społecznym aspektom ochrony dzieci w internecie. Rozmówcy wskazywali na skalę zagrożeń, z jakimi mierzą się małoletni użytkownicy sieci, oraz na potrzebę bardziej zdecydowanych działań państwa, platform internetowych i instytucji publicznych. Podkreślano znaczenie edukacji cyfrowej, wsparcia dla rodziców oraz skutecznego reagowania na przypadki krzywdzenia dzieci online. W dyskusji zwracano również uwagę na konieczność wypracowania systemowych rozwiązań, które pozwolą skuteczniej chronić najmłodszych użytkowników internetu.

Konferencja pokazała, że skuteczna ochrona dzieci i młodzieży w środowisku cyfrowym wymaga współpracy administracji publicznej, regulatorów, środowiska naukowego, organizacji społecznych oraz sektora technologicznego. Wyraźnie wybrzmiało, że rozwój narzędzi służących weryfikacji wieku powinien iść w parze z poszanowaniem prywatności oraz praw podstawowych użytkowników. Konferencja stała się przestrzenią do wymiany doświadczeń i poglądów na temat wyzwań związanych z wdrażaniem Europejskich Ram Cyfrowej Tożsamości oraz budowaniem bezpieczniejszego internetu dla dzieci i młodzieży.

Seminarium UODO poświęcone Europejskim Ramom Cyfrowej Tożsamości

Zapraszamy do obejrzenia filmów z konferencji:

Otwarcie konferencji „Europejskie Ramy Cyfrowej Tożsamości (eIDAS2) w praktyce. Cyfrowa tożsamość i weryfikacja wieku w służbie ochrony dzieci i młodzieży”.

Wykład wprowadzający Mirosław Gomularz, Przewodniczący Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO.

Panel I (Ujęcie prawne) pt. „eIDAS2 i znaczenie dla ochrony danych osobowych”, uczestnicy: Aleksandra Kacała-Szwarczyńska z Ministerstwa Cyfryzacji, Monika Krasińska – Dyrektor Departamentu Prawa i Nowych Technologii UODO, Ewelina Żak z Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz dr Mateusz Kupiec z Instytutu Nauk Prawnych PAN. Dyskusję moderował Piotr Drobek, Dyrektor Departamentu Innowacyjności i Zarządzania Danymi UODO.

Panel II (Praktycy i Technologia) pt. „Technologie weryfikacji wieku — wdrożenia, wyzwania i przyszłe standardy”, uczestnicy: dr Urszula Góral z Meta Platforms, Jagoda Zakrzewska z Google Poland, dr Magdalena Krzymowska-Witkowska z Ministerstwa Cyfryzacji, dr Remigiusz Lewandowski z Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych SA i prof. Mariusz Krzysztofek, prawnik, członek Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO. Panel moderował Tomasz Izydorczyk, członek Społecznego Zespołu Ekspertów przy Prezesie UODO.

Panel III (Kontekst społeczny) pt. „Bezpieczeństwo dzieci w sieci – perspektywa społeczna, edukacyjna i rodzicielska”, moderator :Karol Witowski, rzecznik prasowy UODO; uczestnicy Katarzyna Staciwa z Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15, Katarzyna Szymielewicz, prezeska Fundacji Panoptykon oraz Joanna Napierała, przewodnicząca Państwowej Komisji ds. przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15.