Prezes UODO zaskarża umorzenie śledztwa w sprawie wygenerowania nagich zdjęć uczennicy

Prokuratura wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie opublikowania w mediach społecznościowych przerobionych zdjęć 14-latki. Mimo, że po interwencji Prezesa UODO Mirosława Wróblewskiego Prokurator Generalny Waldemar Żurek nakazał ponowne podjęcie sprawy po odmowie wszczęcia w śledztwa przez prokuraturę w czerwcu 2025 r., śledczy nie poczynił żadnych nowych ustaleń i umorzył śledztwo.

Sprawa zaczęła się ponad rok temu, gdy rodzic pokrzywdzonej dziewczynki zgłosił na policję możliwość popełnienia przestępstwa, które miało polegać na przerobieniu wizerunku jego małoletniej córki. Zawiadomienie ze swojej strony w tej sprawie złożył także Prezes UODO oraz szkoła, do której uczęszcza pokrzywdzona. Sprawcy tego czynu nie tylko wygenerowali (za pomocą sztucznej inteligencji) i opublikowali zdjęcie, ale też zachęcali innych do jego „zamawiania”. Organy ścigania początkowo odmówiły wszczęcia postępowania, wskazując, że czyn nie spowodował szkody oraz nie nosi znamion przestępstwa. Prezes UODO zaskarżył to postanowienie prokuratury, a gdy to nie dało rezultatu, skierował pismo do Prokuratora Generalnego Waldemara Żurka z wnioskiem o wznowienie postępowania i podjęcie śledztwa. W wyniku pisma Prezesa UODO prokuratura podjęła ponownie postępowanie w tej sprawie.

Jednak w lutym 2026 r. prokurator wydał postanowienie o umorzeniu śledztwa. Jak wynika z akt sprawy, w tym czasie nie przeprowadzono nowych czynności dowodowych i nie poczyniono nowych ustaleń faktycznych -  dokonano jedynie ponownego przesłuchania ojca pokrzywdzonej. W takiej sytuacji, zdaniem Prezesa UODO, podobnie jak poprzednim razem postanowienie o umorzeniu było przedwczesne (tak uznała Prokuratura Krajowa, nakazując wznowienie postępowania, a skoro nie zmieniły się ustalenia faktyczne, należy uznać, że także tym razem było to przedwczesne).

Prezes UODO zwraca uwagę, że prowadząca sprawę prokuratura nie podjęła w szczególności działań prowadzących do ustalenia tożsamości sprawców. Ponadto organ nadzorczy nie zgadza się – po raz kolejny – ze stanowiskiem prokuratury, że opublikowanie takiego zdjęcia nie wywołało szkody, a było jedynie formą nieśmiesznego, nastoletniego żartu. Ojciec pokrzywdzonej uczennicy wskazywał bowiem, że on i jego córka czują się pokrzywdzeni i nie życzą sobie publikowania takiego rodzaju zdjęć. Zdaniem organu nadzorczego doszło więc do wyrządzenia krzywdy, która jest rodzajem szkody.

Przede wszystkim jednak Prezes UODO zarzuca w zażaleniu skierowanym do sądu błędną interpretację art. 107 ustawy o ochronie danych przez organy ścigania. Przepis ten penalizuje bowiem przetwarzanie danych osobowych bez podstawy prawnej. Tymczasem prokuratura twierdzi, iż przerobienie zdjęcia jak w opisywanej sprawie nie stanowi „przetwarzania danych osobowych” oraz że do przestępstwa nie doszło, gdyż wizerunek małoletniej pochodził z materiałów ogólnodostępnych, a nie z „chronionego zbioru danych”.

Tymczasem z punktu widzenia ochrony danych osobowych taka modyfikacja zdjęcia stanowi przetwarzanie danych osobowych w postaci wizerunku. Nie ma przy tym znaczenia jego pochodzenie – a jedynie to, że dotyczy osoby możliwej do zidentyfikowania. Ponadto organ ścigania nie wskazał, czym miałby być taki chroniony zbiór danych, jakie dane miałby zawierać i dlaczego jego ochrona miałaby być znamieniem przestępstwa z art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych. Prezes UODO podkreśla, że w sprawie doszło do przetwarzania danych małoletniej, bez należytej podstawy prawnej, a prokuratura bezzasadnie umorzyła postępowanie w tej sprawie.