Trzeba doprecyzować przepisy dotyczące rozwiązywania stosunku pracy z IOD

Prezes UODO stwierdza potrzebę wprowadzenia do polskiego systemu prawa przepisów, które wprost określałyby konkretne środki ochrony IOD przed odwołaniem za wykonywanie jego zadań. Stanowiłoby to urzeczywistnienie jednej z gwarancji niezależności IOD w przepisach RODO, jaką jest trwałość podstawy zatrudnienia IOD.

Takie konkluzje, wypływające z orzeczenia wydanego 16 grudnia 2025 r. w sprawie wniosku o wydanie opinii doradczej przez Trybunał EFTA w sprawie E-5/25 Silbernagl, prezes UODO Mirosław Wróblewski przedstawił wiceministrowi spraw zagranicznych Ignacemu Niemczyckiemu.

Minister zwrócił się do Prezesa UODO o analizę skutków wyroku dla Polski.

Sprawa, którą zajmował się Trybunał, dotyczyła tego, czy inspektorzy ochrony danych mogą zostać odwołani z przyczyn niezwiązanych z wykonywaniem ich zadań. Rainer Silbernagl wniósł pozew przeciwko Uniwersytetowi Liechtensteinu, domagając się stwierdzenia, czy jego stosunek pracy jako inspektora ochrony danych pozostaje w mocy.

Polskie przepisy – w przeciwieństwie do Księstwa Lichtenstein – nie przewidują doprecyzowujących regulacji prawnych, odnoszących się wprost do IOD – zauważa Prezes UODO. Jedyne regulacje w tym zakresie znajdują się w RODO. Tymczasem z wyroku Trybunału wynika, że przepisy krajowe mogą skonkretyzować, w jakich okolicznościach można rozwiązać stosunek pracy z IOD.

Wedle Trybunału jest to możliwe:

• bez uzasadnionej przyczyny, pod warunkiem że rozwiązanie to nie jest spowodowane wykonywaniem przez inspektora ochrony danych jego zadań;
• albo z uzasadnionej przyczyny, pod warunkiem że takie uregulowanie nie zagraża osiągnięciu celów RODO;

Regulacje doprecyzowujące należałoby wprowadzić do polskiego porządku prawnego, gdyż zakaz odwoływania i karania IOD zawarty w RODO (art. 38 ust. 3 zdanie drugie) w praktyce budzi duże wątpliwości interpretacyjne. Tymczasem im stabilniejszy stosunek pracy i zakres ochrony IOD przed odwołaniem, tym większa szansa na jego niezależność w wykonywaniu zadań, co wpływa na jakość pracy IOD oraz służy lepszej realizacji celów RODO, którym jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych oraz wyznaczanie IOD w organizacji.

DPNT.0623.13.2025